25 februari 2026

Hoe talenten als voetballer en mens gevormd worden in de middenbouw: ''Het geeft energie''

Groeispurten. Pubertijd. Een nieuwe school. De overgang van een klein naar een groot veld. In de Onder 13, 14 en 15 gebeurt veel, met en zonder bal. Aan trainers Tim Strandstra, Nick Kuiper en Jeffrey Mast de prachtige taak om de talenten zo goed mogelijk te begeleiden in de middenbouw. Maar hoe doen ze dat? Vol passie en met veel inlevingsvermogen.

Auto’s en busjes rijden vier dagen per week af en aan op Sportpark Skoatterwâld. Talenten bedanken de chauffeurs, zwaaien naar hun ouders of komen op de fiets aangereden. De training begint om 16.30 uur, als de spelers er al een lange dag op hebben zitten. Het is niet aan de voetballertjes, die allemaal uit de regio komen, te merken; vol enthousiasme sprinten ze het veld op. "Spelers die in de buurt wonen, fietsen nog even naar huis, eten wat, en staan daarna fris en gemotiveerd op het veld", vertelt Kuiper, die acht jaar rondloopt in de Akademy en momenteel Onder 14 traint. "Voor voetballers die verder weg wonen, organiseren we het vervoer. Zo kunnen zij zich zo goed mogelijk richten op school en voetbal."

Het lichaam is fysiek in de groei en sociaal-emotioneel gebeurt er veel

Veranderingen
In de middenbouw wordt de basisschool ingeruild voor de middelbare school. Een nieuwe omgeving, nieuwe klasgenoten en een andere structuur. Veel veranderingen in korte tijd, weet Strandstra, die vijf jaar werkzaam is in de jeugdopleiding. Hij deed drie jaar lang Onder 14 en is nu bezig aan zijn tweede seizoen bij Onder 13. "Het lichaam is fysiek in de groei en sociaal-emotioneel gebeurt er veel", vertelt de trainer, die desondanks niet merkt dat het invloed heeft op de prestaties binnen de lijnen. Trekken ze de voetbalschoenen aan na een schooldag, dan gaan ze als de brandweer.

Tim Strandstra, trainer Onder 13

Jeffrey Mast, trainer Onder 15

Alles moet wijken voor het voetbal, bij de fanatiekelingen. Mast, die vier jaar aan het roer staat bij Onder 15 en in totaal al elf jaar actief is in de opleiding, moet soms even op de rem trappen: ook school is belangrijk. "Als club vinden wij het heel belangrijk dat jongens het goed doen op school. In toetsweken denken wij mee. Als de spelers behoefte hebben aan een extra dag om zich goed voor te bereiden, dan kan dat."

Mast vervolgt: "We hebben sinds afgelopen seizoen een afdeling topsport. Dit hebben we dit seizoen opnieuw uitgebreid met topsportbegeleiders voor specifieke leeftijdscategorieën. Onze topsportbegeleiders hebben extra aandacht voor leefstijl en het sociaal-emotionele gedeelte van de speler. Dat is heel belangrijk, je werkt met mensen. Jongens zijn zichzelf op deze leeftijd aan het vormen. Wie ben ik, wat kan ik, wat kan ik nog niet, waar wil ik in groeien? Samen met de topsportbegeleiders monitoren en bespreken we wat er speelt bij de kinderen, zodat wij daarover met hen, en in sommige gevallen hun ouders, in gesprek kunnen gaan. Het ene individu heeft daarbij een arm om zijn schouder nodig tijdens de training en de ander wil juist meer contact buiten het veld."

Groeien
Werken met pubers is een mooie uitdaging, daar zijn de jeugdtrainers het unaniem over eens. "Ze krijgen een eigen ik en een eigen mening", zegt Strandstra. "Het is een uitdagende leeftijd, er gebeurt veel bij die jongens in hun hoofd. Maar het is ook een mooie leeftijd, omdat je ze echt ziet ontwikkelen. Niet alleen als speler, maar vooral als mens."

"In de Onder 14 is het contrast groot tussen de spelers", vertelt Kuiper. "De een is al echt aan het puberen, terwijl een ander nog heel speels en vrij is." De onderlinge verschillen zijn er niet alleen in gedrag, maar ook fysiek. Groeispurten zijn niet te plannen. De een schiet vroeg de lucht in, bij de ander duurt het langer. "In het team dat ik vorig seizoen had, was er een groot verschil. Nu is dat niet zo, maar dat kan straks ineens komen. Daar moet je wel rekening mee houden in je trainingen of in de persoonlijke benadering."

Nick Kuipers, trainer Onder 14

Het is een uitdagende leeftijd, er gebeurt veel bij die jongens in hun hoofd. Maar het is ook een mooie leeftijd, omdat je ze echt ziet ontwikkelen

"Het is de kunst om in de middenbouw door die groeispurten heen te kijken", stelt Mast. In de Akademy wordt gewerkt met de stoplichtmethode. Krijg je tijdens een tussentijds ontwikkelingsgesprek een groene kleur, dan gaat de ontwikkeling voorspoedig. Bij oranje zijn er ontwikkelpunten die extra aandacht vereisen. Wordt dat aan het einde van het seizoen rood, dan zit het avontuur in de opleiding erop. Om tot die keuze te komen, wordt periodiek overlegd door de trainers en collega specialisten.

"Als je kleiner bent, heeft dat voor nu nadelen, maar op latere leeftijd kan dat juist voordelen hebben", legt Mast uit. "Je leert beter om uit de duels te blijven en om sneller te handelen in kleine ruimtes. Als je dan op latere leeftijd je groeispurt krijgt, kun je fysiek de strijd aangaan én ben je vaardig aan de bal. Het is onze taak om niet alleen naar de korte termijn te kijken. Wij kijken vooral naar de potentie. Van welke jongens denken wij: die kunnen het eerste elftal halen?"

Ontwikkeling
Alle spelers in de Akademy hebben dezelfde droom; ooit hopen ze in het Abe Lenstra stadion te spelen, om voor het stavak te juichen na een doelpunt of een geslaagde tackle. Om dat doel te halen, is de middenbouw van cruciaal belang. Hier worden de spelers vanuit een specifieke trainingsmethodiek gevormd, met dank aan echte professionals. "Wij vinden een divers trainingsaanbod belangrijk in deze leeftijdscategorie", zegt Strandstra aan. "Met twee teams trainen we niet alleen op het veld, maar ook structureel in de zaal. Daarnaast variëren we in begeleidingsstijl en trainers wisselen ook periodiek binnen trainingen van teams. Dit doen we allemaal om het aanpassingsvermogen van de spelers uit te dagen."

Naast de drie trainers, die allemaal het hoogste jeugdtrainersdiploma hebben, zijn er topsportbegeleiders, fysieke trainers, fysiotherapeuten en een keepertrainer actief. Assistent-trainers, die veelal worden opgeleid op het CIOS, zorgen waar nodig voor ondersteuning. Zo wordt alles op alles gezet om de spelers zo goed mogelijk te ontwikkelen.

Wij spelen doorgaans op het hoogste nationale niveau en dat willen we graag zo houden. Maar het belangrijkste is de ontwikkeling

Persoonlijke groei, daar draait het allemaal om in de middenbouw. Er komen veel veranderingen in korte tijd. De spelers gaan naar een groot veld, krijgen te maken met buitenspel en vanaf onder 13 wordt vanuit de KNVB de stand en de ranglijst bijgehouden. "Wij spelen doorgaans op het hoogste nationale niveau en dat willen we graag zo houden", zegt Strandstra. "Maar het belangrijkste is de ontwikkeling, dat spelers hun talenten leren ontdekken. We willen de talenten laten zoeken wat hun beste positie is. In deze leeftijd laten we ze daarom in iedere linie voetballen, zodat ze het kunnen ervaren. Daarbij leggen we duidelijk uit wat we verwachten in de aanval, op het middenveld en achterin."

"Het is heel belangrijk dat een speler zichzelf leert ontdekken en ook weet wat zijn wapens zijn", zegt Kuiper. "We willen dat ze daar nog beter in worden, maar ook de ontwikkelingspunten moeten naar een hoger niveau. Vanaf de middenbouw worden de ruimtes op het veld steeds belangrijker. Sommige spelers hebben dat inzicht van zichzelf, maar dat betekent niet dat het bij anderen niet kan komen. Je gaat bijvoorbeeld beelden bekijken of juist situaties uitleggen op het trainingsveld. Zo hebben we voor iedere speler individuele aandacht en doelen. Met die jongens aan de slag gaan en kijken hoe je ze het beste kan prikkelen, dat is het allerleukste."

Mast knikt instemmend. "Je bent een jaar lang onderdeel van hun ontwikkeling, in een heel mooie periode, waarin ze echt gevormd worden. Het geeft ontzettend veel energie om met deze groep te werken."

Het is onze taak om niet alleen naar de korte termijn te kijken. Wij kijken vooral naar de potentie. Van welke jongens denken wij: die kunnen het eerste elftal halen?